Kalp hastalığının tanısı için hangi yöntemler kullanılır?
Tanı için en sık kullanılan yöntem ekokardiyografidir.
EKOKARDİYOGRAFİ (EKO): Ultrason dalgaları kullanarak kalbin yapısını ve işlevlerini inceleyen bir yöntemdir. Çalışma şekli diğer ultrason aletlerine benzer, radyasyon yaymaz. Eko probunun ses dalgalarını daha kolay iletip algılayabilmesi için çocuğunuzun göğsüne jel sürülür. İşlem acı veya ağrı vermez fakat küçük çocuklar için sıkıcı olabilir. Uzun süre istenilen pozisyonda çıplak yatmak istemeyen çocuklar eko sırasında ağlayarak işlemi zorlaştırabilirler. Bunu önlemek amacıyla, eko için geldiğinizde bebeğinizin tok, altının temiz olmasına dikkat ediniz. Yanında ilgisini çekecek, sevdiği oyuncaklar getiriniz. İşlem süresince çocuğunuzla konuşarak sakinleştirebilirsiniz. Sakin durmayan çocukların ağızdan veya burundan ilaç verilerek sakinleştirilmesi gerekebilir. Eko sonucunu doktorunuzdan aynı gün öğrenebilirsiniz.
ELEKTROKARDİYOGRAM (EKG): Kalbin değerlendirilmesi için kullanılan en hızlı ve basit yöntemlerden biridir. İşlem eğitimli bir teknisyen tarafından yapılır. Çocuğunuzun göğsüne, kollarına ve bacaklarına küçük elektrodlar yapıştırılır. Bu elektrodlar EKG cihazına elektrik kablolarıyla bağlanarak kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder. Bu sırada çocuğunuzun sırtüstü ve kımıldamadan yatması gerekir.
EKG kalbin ritmi hakkında bilgi verdiği gibi bazı doğuştan kalp hastalıklarındaki değişikliklere de işaret eder. EKG doktorunuz tarafından yorumlanır ve sonucu aynı gün verilir.
GÖĞÜS RÖNTGENİ: Akciğer filmine benzer. Kalbin büyüklüğünü, şeklini, akciğer damarlarını göstererek alttaki kalp hastalığı hakkında kabaca bilgi verir. Film doktorunuz tarafından yorumlanır ve sonuç aynı gün verilir.
EGZERSİZ TESTİ: Egzersiz testi genellikle yürüyen bir bant üzerinde uygulanmaktadır. Çocuğun verilen komutları anlayıp uygulayabilir yaşta olması gerektiğinden 5 yaşından büyük çocuklarda yapılır. Tıpkı EKG testinde olduğu gibi elektrodlar yerleştirilerek istirahat sırasında EKG kayıtları alınır, tansiyon ölçülür. Kayıtlar, hızlı yürüyüş şeklindeki yaklaşık 15 dakikalık egzersiz sırasında ve sonraki dinlenme aşamasında da devam eder. Bu test, egzersiz sırasında yakınmaları olan hastalarda yakınmaların ortaya çıkışını gözlemek amacıyla, bazı ritim bozukluklarında, doğuştan kalp hastalıklarının ameliyattan önce veya sonra değerlendirilmesinde, çocuğunuzun egzersiz kapasitesini yaşıtlarıyla kıyaslamada kullanılabilir. Test sırasında çocuğunuzun rahat giyisiler giymesi iyi olur. Testin sonucu aynı gün belli olur.
HOLTER TESTİ: Holter cihazı, cep telefonu büyüklüğünde portatif bir kalp ritim monitörüdür, çocuğunuzun kalp ritmini 24 saat aralıksız kaydetmeye yarar. EKG testinde olduğu gibi göğse yapışkan elektrodlar ve elektrik kablolarıyla bağlıdır. Test, normal günlük aktivite sırasında kalp ritmini incelemek amacıyla yapılır, bu nedenle Holter kayıt cihazını bir gün boyunca ödünç alarak evinize götürürsünüz. Çocuğunuz Holter cihazı üzerindeyken okula gidebilir, cihaza zarar gelmesini önlemek koşuluyla oyun oynayabilir. Kayıtların doğru analiz edilebilmesi için kayıt sırasında oluşan yakınmaların ve yapılan tüm aktivitelerin size verilen bir forma kaydedilmesi gerekir. EKG kayıtları bilgisayar ortamında tek tek incelenip değerlendirildiği için sonucu almanız birkaç gün sürebilir.
KALP KATETERİZASYONU/ANJİOGRAFİ (ANJİYO): Eko’nun yeterli bilgi vermediği ve ameliyatın planlandığı hastalarda tanı amacıyla uygulanır. Bazı doğuştan kalp hastalıklarında ise ameliyata gerek kalmadan kateter sırasında tedavi de mümkündür. Her yaştaki çocuğa hatta yenidoğanlara uygulanabilir.
İşlemler steril ortamda gerçekleştirildiğinden bu sırada çocuğunuzun yanında bulunmanız mümkün değildir. İşlem sırasında çocuğunuzun canının yanmaması için anestezi doktorları tarafından sakinleştirici ve uyutucu ilaçlar verilir. Çocuklar genellikle ilaçların etkisiyle yapılan işlemi hatırlamamaktadır. Kateterizasyon kasıkta bulunan damara iğneyle girilerek başlar. Daha sonra kateter adı verilen çok ince borular damarlar ve kalp odacıkları içine ilerletilir. Buradan basınç ölçümleri, kan örnekleri alınır. Gerekli yerlere radyoopak madde verilerek kanın akış yönünü gösteren filmler çekilir. Bazı hastalarda tanı amacıyla yapılan bu işlemlerden sonra tedavi amacıyla balon, stent veya başka cihazlar yardımıyla darlık açma, gereksiz damarları tıkama gibi işlemler yapılabilir. Böyle bir olasılık durumunda doktorunuz işlemden önce tedavinin amacı, faydaları ve olası istenmeyen etkileri (komplikasyonları) hakkında bilgilendirecek, varsa sorularınızı yanıtlayacak, sizden yapılacak işlem için onam (rıza gösterme) formunu imzalamanızı isteyecektir.
Kateter-anjiografi öncesinde anestezi verecek olan doktor çocuğunuzu muayene eder, kalp doktorunuz işlemi ayrıntısıyla anlatarak sorularınızı yanıtlar.